Egzystencjalne wymiary epidemii

Egzystencjalne wymiary epidemii

“Dżuma” Alberta Camusa to paraboliczna opowieść o uniwersalnym wymiarze. Wydarzenia, które mają miejsce w algierskim miasteczku Oran stanowią pretekst do rozważań nad kondycją ludzką w świecie przesiąkniętym złem. Nie bez znaczenia zdaje się być data wydania powieści. Rok 1947 nie jest bowiem odległy od dramatu dwóch wojen światowych. Choć głównym motywem powieści zdaje się być śmierć, nie jest ona sama w sobie najistotniejszym elementem historii.

Samotność człowieka wobec plagi zła

To ludzka reakcja na sprawy ostateczne i związane z nimi dylematy moralne, stanowią główny motyw rozważań “Dżumy”. Każda z postaci na swój sposób zmaga się z epidemią. Główny bohater to Bernard Rieux, lekarz niosący pomoc w trakcie epidemii. Jest on typowym egzystencjalistą-nie wierzy w Boga, ma jednak silną i uporządkowaną moralność. Każdy z bohaterów Alberta Camusa reprezentuje inne postawy wobec nieuchronności końca, tęsknoty za bliskimi, strachu i poczucia obowiązku wobec wspólnoty. Skrajny przypadek stanowi Cottard, symbol czystego i szaleńczego zła. Z pozoru prosta opowieść przedstawia uniwersalne problemy związane z podstawowymi kategoriami filozoficznymi.

Pisarz-egzystencjalista

Aby zrozumieć głębszy sens i znaczenie Dżuma. Ebook (https://www.taniaksiazka.pl/ebook/dzuma-albert-camus), trzeba zaznajomić się z pojęciem egzystencjalizmu, którego przedstawicielem był Albert Camus. W swojej książce w jawny sposób odziera nas on ze złudzeń uporządkowanego i sensownego świata. Konfrontując się z tytułową dżumą, zostajemy sami naprzeciw absurdu tego świata. Znajdujemy się bez żadnego metafizycznego oparcia, cała odpowiedzialność za postawę wobec zastanej rzeczywistości spada na nas. Twórcy egzystencjalizmu na różne sposoby próbowali poradzić sobie z tym problemem:

  • Carl Jaspers zwraca uwagę na istotność sytuacji granicznych, które zmuszają człowieka do podejmowania niemożliwych do wyobrażenia decyzji kształtujących jego los,
  • Jean Paul Sartre konfrontuje człowieka z wizją nieograniczonej wolności, zwracając uwagę na ogromną odpowiedzialność, jaka spada na nas w obliczu nieistnienia Boga ani żadnych nadnaturalnych praw,
  • Martin Heidegger skupia się na pojęciu bytu człowieka i tworzy koncepcję analizy egzystencjalnej, zastanawiając się nad samym problemem istnienia i samoświadomości człowieka jako skomplikowanego tworu, którego celem jest dążenie do nicości.

W powieści Camusa istotny wydźwięk ma jeden z najważniejszych elementów jego filozofii – bunt wobec bezsensu egzystencji. Jedyną drogę do zwycięstwa jest ludzka racjonalność, która nakazuje działanie. Dlatego właśnie główny bohater twierdzi, ze napędza go brak wiary w Boga. Mimo tego kieruje się on utylitaryzmem i stanowi pozytywną inspirację dla wszystkich czujących zagubienie w świecie. Mimo mrocznej atmosfery, książka stanowi swoiste światełko w mroku. Nie bez powodu Bernard Rieux stwierdza “Jestem w ciemności i próbuję widzieć jasno”.

Muzyka zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com